85. Dil Bayramına Ev Sahipliği Yaptık

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Türk Dil Kurumu tarafından gerçekleştirilen Dil Bayramı Amasya’da üniversitemiz ev sahipliğinde kutlandı.

dilbayramı

Kongre ve Kültür Merkezinde yapılan programa Üniversitemiz Rektör Vekili Prof. Dr. Kemal Polat, Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Mustafa S. Kaçalin, İl Eminiyet Müdürü Fahri Bulut, Milli Eğitim Müdürü Hüseyin Güneş’in yanı sıra kalabalık bir izleyici topluluğu katıldı.

Rektör Vekili Polat ve TDK Başkanı Kaçali’nin açılış konuşmalarını yaptığı programda Prof. Dr. Hicabi Kırlangıç Dil ve Şehir başlıklı bir sunum yaptı. Anadolu Mektepleri Okumaları adı altında gerçekleştirilen panelde Mustafa Kutlu ve Tarık Buğra’nın anlatıldığı iki farklı oturum gerçekleştirildi.

dil-üçlü

Diline Hor Bakan Geleceğe Kör Bakar

Rektör Vekili Prof. Dr. Kemal Polat yaptığı konuşmada, ‘’85. yıldır kutlanan Dil Bayramına ev sahipliği yapmaktan dolayı üniversite olarak gurur duyuyoruz. Dil Bayramının Amasya’da kutlanmasına vesile olan TDK yetkililerine çok teşekkür ederiz. Amasya tarihine, kültürüne, milli birliğine, değerlerine en çok önem veren ender illerimizden birisidir. Dolayısıyla Dil Bayramının Amasya’da kutlanması isabetli bir karar olmuştur.’’ dedi.

Milletleri millet yapan etmenlerden birinin dil olduğunu kaydeden Polat; ‘’Dil milletlerin hafızasıdır. Kırgızların güzel bir sözü vardır ‘Ana dilim ana sütüm’ dolayısıyla bir bebek için ana sütü neyse bir millet için de anadili varlık sebebidir. Dil güçlü olursa millet güçlü olur. Tarihimize baktığımız zaman diline, değerlerine önem vermeyen milletlerin tarih sahnesinden çekildiğini, yok olduğunu görüyoruz. Diline hor bakan geleceğe kör bakar. Dolayısıyla dilimizdeki kirliliğe, yozlaşmaya karşı devletçe, milletçe seferberlik ilan etmeliyiz. Anadilimize Anadolumuza sahip çıkalım, Türkçe düşünelim Türkçe konuşalım.’’ cümlelerini kaydetti.

Amasya Bir Değer

2017 yılının Türk Dil Yılı ilan edildiğini kaydeden TDK Başkanı Başkanı Prof. Dr. Mustafa S. Kaçalin ise bu kapsamda Dilimiz Kimliğimiz adı altında TDK olarak birçok etkinliğe imza attıklarını söyledi.

26 Eylül 1932 tarihinde gerçekleştirilen ilk Türk Dili Kurultayının yapılışından beri 85 yıldır Dil Bayramını büyük bir coşkuyla kutladıklarını ifade eden Kaçalin; Amasya’da olmaktan dolayı büyük mutluluk duyduklarını ifade etti. Amasya’nın bir değer olduğunu söyleyen Kaçalin ‘’Amasya kültür, edep, nezaket ocağı; değerli ilim insanlarının yetiştiği bir insan yetiştirme ocağı; biz de bu bakımdan aranızdayız.’’ dedi.

dil-3

Açılış konuşmalarının ardından Prof. Dr. Hicabi Kırlangıç Dil ve Şehir başlıklı bir sunum yaptı.

Kırlangıç özetle şu cümleleri kaydetti:

‘’İnsan mı şehri yapar, şehir mi insanı? Kendi kendime sorduğum garip bir soru. Benim açımdan bir çırpıda verilecek cevabı olmayan, daha doğrusu tek kelimeyle, hatta tek cümleyle cevap verilemeyecek bir soru. İnsan olmadan şehrin varlığı düşünülebilir mi? Oysa şehir olmadan insanın varlığı düşünülebilir. Bu durumda neden hemen cevap vermiyoruz: İnsan yapar şehri. Cümleyi biraz yontalım: İnsan yapar şehir. Ters çevirelim: Şehir yapar insan. Bu yontulmuş cümlelerden iki anlam çıkıyor: İnsan şehir inşa eder bir, şehir insan inşa eder iki. İnsanın etkin varlığından dolayıdır ki şehir ortaya çıkar, insanların barındıkları yöre, sıradan yöre olmaktan yükselip şehre dönüşür. Öte yandan, insan da insanın inşa ettiği şehirde insan olmanın hakiki niteliklerini kazanır, edinir, yüklenir. Burada sözümüzün yönüne dikkat etmeliyiz. Şehir nedir? Kendi çağımızda içinde yaşadığımız ortam mıdır şehir? Buna evet desek de şehir bundan öte, bunda yüksek bir kavramdır. Şehrin nicelikten ziyade niteliğe işaret eden bir kavram olduğunu belirtmeliyiz burada.

Şehirler büyük insan inşa ettiği gibi büyük insan da şehir inşa eder. Peygamber işidir şehir inşa etmek. Dolayısıyla şehir inşa edenler, peygamber işini miras olarak almışlardır. Bu yüzden çok dikkatli olmak zorundadırlar.

dil bayrasmı4

İnşa edilmiş şehirler, büyük insanlar inşa ederler ve o insanlar da kendileri inşa olurlarken milleti de imar ederler. Tarihte böyle büyük insanlar vardır, millet inşa eden, yıpranmış milleti imar eden, yenileyen, dirilten, harekete geçiren.

Dolayısıyla dil dışarıdan müdahalelerle ilerleyecek bir varlık değildir. Dil tabi bir varlıktır ve kendi kendine zamanın şartlarına göre şekil alır, değişir. Bizim kültürümüz, ilmi birikimiz ne kadar güçlüyse dil de o kadar çok gelişme imkânı bulur. Bu nedenle dilin müdahalelerden uzak tutulması gerekir. İlim adamlarının, fikir adamlarının bu işe daha hassasiyetle yaklaşması gerekir.’’ ifadelerini kullandı.

Amasya’nın dil bakımından oldukça zengin bir coğrafya olduğunu kaydeden Kırlangıç; ‘’Amasya’da hemen hemen her köyün ayrı ağzı vardır. Her köyde farklı söyleyişler vardır. Farklı kelimelerle karşılaşırız. Dil konusunda asıl görev ise ası edebiyat ustalarındadır, şairlerdedir, yazarlardadır. Halkın yaşattığı zengin kelime hazinelerinden yararlanmak belki bizim dilimiz açısından da büyük açılımlara neden olacaktır.’’

Dil Bayramı etkinlikleri halkın yoğun katılımıyla Yavuz Selim Meydanından yapılan  Türkçe’ye Can Verenler, Türkçe İle Can Bulanlar başlıklı bir gösteriyle son buldu.

Dil Bayramı dolayısıyla Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Kemal Polat, TRT Erzurum Radyosuna bağlandı.

dil bayramı111

 

 

Amasya Üniversitesi

Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü